2. Uprava

2.1. VLADIN POVJERENIK ZA ZEMALJSKI GLAVNI GRAD SARAJEVO (REGIERUNGSCOMMISSÄR FÜR DIE LANDESHAUPTSTADT SARAJEVO)

Sign. VP-3

Dana 22. januara 1884. počeo je djelovati Ured Vladina povjerenika za glavni grad Sarajevo, nakon što je ukinuto Ravnateljstvo redarstva. Sve do 1917. godine, kad je ponovo osnovano Redarstveno ravnateljstvo za Bosnu i Hercegovinu, Vladin povjerenik je vršio policijsko-administrativnu službu u Sarajevu i nadzirao rad Gradskog zastupstva. Vladin povjerenik je bio direktno podređen Zemaljskoj vladi i posredovao je između opštine i vrhovne vlasti. Imao je pravo da raspusti sjednicu opštinskog zastupstva, a posebno je imao pravo kontrole nad Gradskim poglavarstvom u vršenju upravnih poslova, rukovanja opštinskom imovinom, te ispitivanje opštinskih računa. Osnivanjem Ravnateljstva redarstva za Bosnu i Hercegovinu, 1917. godine, znatno je sužena kompetencija Vladina povjerenika i konačno je bio ukinut nakon 1918. godine. Umjesto Vladinog povjerenika osnovana je Direkcija policije u Sarajevu. Fond Vladinog povjerenika za zemaljski glavni grad Sarajevo preuzet je u Arhiv 1948. godine od Gradskog narodnog odbora Sarajevo.

Građa: nepotpuna, vremenski raspon: 1890-1916; kutija 847, knjiga 52; metara dužinskih 90; djelimično sačuvana; registraturski sređena; relativno pristupačna; jezik: njemački, bosanski-hrvatski-srpski, mađarski; pismo: latinica, gotica, ćirilica.

2.2. GRADSKO POGLAVARSTVO – SARAJEVO

Sign. GP-1

Neposredno po zauzimanju Sarajeva od strane austrougarskih trupa (19.VIII 1878.) general Filipović je objavio (22.VIII 1878.) provizorni Statut grada Sarajeva koji je propisana organizacija opštine, te formirano opštinsko vijeće (zastupstvo) i poglavarstvo (magistrat), organi koji su pod kontrolom Vladina povjerenika, brinuli o opštinskim poslovima i istovremeno, vršili određene upravne poslove. Marta 1880. Zemaljska vlada izradila je poslovni red za Zastupstvo i Gradsko poglavarstvo, koji su dopunjeni 1884. odnosno 1899. godine. Od 1883. Grad je bio podijeljen na 7 kotara (reona): 1) Čaršija, 2) Koševa, 3) Bjelave, 4) Kovači, 5) Grad (Vratnik), 6) Hrvatin (do potoka Bistrik) i 7) Čobanija, a od 1. januara 1898. Gradu su pripojeni i Pofalići i dio opštine Dolac. Gradsko poglavarstvo je bilo opštinski izvršni organ pod kontrolom Opštinskog zastupstva, odnosno Zemaljske vlade. Fond Gradskog poglavarstva Sarajevo preuzet je u Arhiv od Narodnog odbora grada Sarajeva u nekoliko mahova (1948, 1949, 1952, 1953), u nesređenom i oštećenom stanju. U toku II svjetskog rata dio ove građe, naročito kad je riječ o knjigama (djelovodni protokoli i registri), okupatorska njemačka vojska ih je dijelom koristila za loženje i grijanje dok je boravila u zgradi Vijećnice. Ova arhivska građa je oštećena i prilikom brojnih seoba i njenog smještaja i držanja u neadekvatnim prostorima. U takvim okolnostima Arhiv u prve dvije decenije nakon preuzimanja fonda Gradskog poglavarstva, činio koliko je mogao na sređivanju i obradi, tj. izradi informativnih sredstava.

Građa: nepotpuna, vremenski raspon 1879-1945; kutija 3156 i knjiga 744;metara dužinskih 380; djelimično sačuvana, djelimično registraturski sređena, djelimično pristupačna, jezik: bosanski-hrvatski-srpski, njemački, pismo: latinica, ćirilica, gotica, sumarni popis arhivskih jedinica za period 1879-1918. i regesta za period 1919-1929.

2.3. STATISTIČKI ODSJEK ZEMALJSKE VLADE ZA BIH – POPIS ŽITELJSTVA U BOSNI I HERCEGOVINI (SARAJEVO)

Sign. SUGO- 2

Četvrti popis stanovništva obavljen je 1910. godine pod upravom Statističkog odsjeka Zemaljske vlade. Prije popisa izvršena je numeracija svake kuće i utvrđena topografija mjesta. Popis je počeo 10. oktobra 1910. godine po Naredbi Zemaljske vlade od 16. septembra 1909. br. 136.697. Uz žiteljstvo popisana je i najvažnija stoka. U gradovima Sarajevu, Banjaluci, Bihaću, Travniku, Tuzli i Mostaru izvršen je i popis prilika stanovanja. Popisom su upravljali kotarski uredi uz sudjelovanje opštinskih ureda. U glavnom gradu Sarajevu popis je povjeren Vladinom povjereniku. Na osnovu popisnih list sa područja Bosne i Hercegovine Statistički odsjek Zemaljske vlade sačinio je pregled pod naslovom “Rezultati popisa žiteljstva u Bosni i Hercegovini od 10. oktobra 1910. godine”. Sarajevo, Zemaljska štamparija, 1912.godine.

Građa: potpuna; vremenski raspon: 1910; mapa 130; metara dužinskih 6; nesređena, pristupačna.

2.4. STAMBENI URED SARAJEVO

Sign. SUS-567

Arhivska građa preuzeta od Arhiva BiH 1988. godine.

Građa: nepotpuna; vremenski raspon; 1920-1927; omota 122 i knjiga 25; metara dužinskih 7; nesređena, pristupačna.

2.5. DRŽAVNO RAVNATELJSTVO ZA GOSPODARSTVENU PONOVU – PODRUŽNICA SARAJEVO

Sign. DRG-6

Arhivska građa preuzeta je među prvim fondovima 1949.godine od Gradske uprave Državnih nekretnina.

Građa: nepotpuna; vremenski raspon: 1941-1942; kutija 12; metara dužinskih 1,2; sređena, pristupačna.

2.6. RIZNIČKO UPRAVITELJSTVO U SARAJEVU – URED ZA UPRAVU ŽIDOVSKIH NEKRETNINA

Sign. UŽN-13

Ured za upravu židovskih nekretnina je izvršavao zakonske odredbe o podržavljenju imetka Židova i židovskih poduzeća u korist NDH-e. Arhivska građa preuzeta 1949. godine od Gradske uprave Državnih nekretnina.

Građa: nepotpuna; vremenski raspon: 1941-1942; kutija 19; metara dužinskih 1,9; djelimično očuvana; sređena; sumarni inventar.

2.7. RIZNIČKO UPRAVITELJSTVO U SARAJEVU – URED ZA PODRŽAVLJENI IMETAK

Sign. RU-11

Ured za podržavljeni imetak u Sarajevu vodio je evidenciju i upravljao nekretninama onih koji su je morali napustiti ili su odvedeni u koncentracione logore. Arhivska građa preuzeta 1949. godine od Gradske uprave Državnih nekretnina.

Građa: nepotpuna; vremenski raspon: 1942-1945; kutija 108; metara dužinskih 10,8; sređena; pristupačna; sumarni inventar.

2.8. KOTARSKO NADZORNIŠTVO NARODNE ZAŠTITE SARAJEVO

Sign. KNNZ-12

Arhivska građa Kotarskog nadzorništva narodne zaštite u Sarajevu sadrži značajne podatke o situaciji u gradu Sarajevu i užem području poslije zračnih akcija i bombardovanja u toku II svjetskog rata. Pored podataka o zračnim napadima – bombardovanju grada u ovoj arhivskoj građi nalaze se spiskovi poginulih lica, o njihovim naknadno pronađenim stvarima i dokumentima, razne naredbe ovog Nadzorništva u vezi sa preventivnim mjerama u pogledu zapaljivih materija, zamračenju grada, alarmnim uređajima i sličnim mjerama koje su poduzimane u vezi sa obranom od zračnih napada.

Građa: nepotpuna; vremenski raspon: 1943-1945; kutija 3; metara dužinskih 0,3; sređena; pristupačna.

2.9. NARODNI ODBOR GRADA SARAJEVA

Sign. GNO-106

Sarajevo kao grad i kao političko-teritorijalna jedinica izdvojen je 1945.godine u posebno i jedinstveno područje vlasti. Prvi zvanični organ vlasti formiran je 19.aprila 1945.godine kao Gradski narodnooslobodilački odbor. U prvo vrijeme pod nadležnošču ovog odbora bilo je devet gradskih kvartova, da bi u maju 1945.godine bila izvršena podjela grada na reone. Ovaj Narodnooslobodilački odbor djeluje do 21.jula 1945.godine kad je izabran novi Gradski narodni odbor Sarajeva. Grad Sarajevo izdvaja se u posebno područje vlasti i dijeli se na četiri reona. Ova se podjela zadržala sve do 1949.godine kada je grad Sarajevo umjesto na tadašnja četri podijeljen na pet reona. 1952.godine prestala je funkcija i djelatnost narodnih odbora reona u gradu Sarajevu a obrazovane su opštine. Donošenjem opšteg zakona o uređenju opština i srezova juna 1955.godine Gradski narodni odbor Sarajeva prestaje sa radom, a njegovu funkciju preuzima Narodni odbor Sreza Sarajevo. Pravilnikom o jednoobrazovanom administrativnom poslovanju narodnih odbora od 26.novembra 1945.godine, regulisano je rukovanje službenim aktima od momenta stvaranja akta pa do njihovog arhiviranja. Arhiviranje akta u Narodnom odboru grada tekla je sistematično tako da je arhivska građa u cjelini sačuvana. Narodni odbor grada je bio organ koji je znao cijeniti značaj čuvanja dokumentacije jer im je ta dokumentacija neprekidno trebala u operativnim poslovima. Arhivska građa preuzeta je u Arhiv 1961. godine od NOS-a Sarajevo i 1981. godine od SO-e Centar Sarajevo.

Građa: potpuna; vremenski raspon: 1945-1955; kutija 840; knjiga 350; metara dužinskih 105; sređena; pristupačna; sumarno-analitički inventar.

2.10. NARODNI ODBORI REONA U SARAJEVU

Republičkim zakonom o ustrojstvu narodnih odbora od 18. avgusta 1945. godine Grad Sarajevo izdvaja se u posebno područje vlasti i dijeli se na četiri reona. U njima su vlast, u okviru svoje nadležnosti, vršili reonski narodni odbori koji su imali 45 odbornika, koje su građani neposredno birali. Narodni odbori reona bili su administrativno-teritorijalne jedinice, u kojima se obavljao veći broj poslova lokalnog karaktera i vršile određene funkcije vlasti na njihovoj teritoriji. Posebnim zakonom o administrativnoj podjeli NR BiH od 15. septembra 1949.godine grad Sarajevo dijeli se na pet reona – naselje Ilidža proglašeno je V reonom. Opštim zakonom o narodnim odborima iz 1952.godine ukinuti su reonski narodni odbori i formirane opštine. Arhivska građa preuzeta od SO-e Centar 1968. godine.

2.10.1. NARODNI ODBOR I REONA SARAJEVO

Sign. NO/I-284

Građa: potpuna; vremenski raspon 1945-1952; kutije 84; knjige 72; metara dužinskih 10; sređena; pristupačna; sumarno-analitički inventar.

2.10.2. NARODNI ODBOR II REONA SARAJEVO

Sign. NO/II-285

Građa: potpuna; vremenski raspon 1945-1952; kutija 86; knjiga 85; metara dužinskih 11; sređena; pristupačna; sumarno-analitički inventar.

2.10.3. NARODNI ODBOR III REONA SARAJEVO

Sign. NO/III-286

Građa: potpuna; vremenski raspon 1945-1952; kutija 68; knjiga 66; metara dužinskih 9,5; sređena; pristupačna; sumarno-analitički inventar.

2.10.4. NARODNI ODBOR IV REONA SARAJEVO

Sign. NO/IV-287

Građa: potpuna; vremenski raspon 1945-1952; kutija 57; knjiga 86; metara dužinskih 9; sređena; pristupačna; sumarno-analitički inventar.

2.11. NARODNI ODBOR SREZA SARAJEVO

Sign.NOS-511

Neposredno po oslobođenju 1945.godine, donesen je Zakon o teritorijalnoj podjeli Federativne BiH. Sarajevski okrug dijelio se na dvanaest srezova i Gradski narodni odbor Sarajevo. U nadležnosti Narodnog odbora sreza Sarajevo su mjesta oko Sarajeva jer je grad Sarajevo sa svojom teritorijom van područja Sreza. Tokom razvoja od svega nekoliko godina došlo se do saznanja da srezovi sa funkcijama koje su vršili koče razvoj opštine kao osnovne društveno-političke zajednice, te je 1966.godine donesena Odluka o proglašenju ustavnog zakona o ukidanju srezova. Srez Sarajevo prestaje sa radom 30.juna 1966.godine, a poslovi iz njegove nadležnosti preneseni su u nadležnost opštinskih skupština, odnosno republičkih organa. Arhivu svršenih predmeta preuzela je opština Centar Sarajevo, na čijem je području bilo sjedište sreza Sarajeva. U cjelini gledano arhovska građa Narodnog odbora sreza Sarajeva ima poseban značaj za rekonstrukciju svih vidova rada i aktivnosti na području sreza Sarajeva i kao takva ona ima poseban tretman u Arhivu. Arhivska građa je preuzeta od SO-e Centar 1981.godine, a dio građe koji se odnosi na eksproprijacije u količini od 250 fascikli preuzet je 1995. godine u neserđenom stanju.

Građa: potpuna, vremenski raspon 1945-1966; kutija 1172; knjiga 385; fascikli 250; metara dužinskih 290; sređena, pristupačna, sumarni i sumarno-analitički inventar.

2.12. ZAPISNICI SA SJEDNICA SNO, GNO, NO REONA I OPŠTINA

Sign. ZSSFRO-510

Arhivska građa preuzeta od SO-e Centar 1983. godine.

Građa: potpuna; vremenski raspon: 1945-1963; knjiga 128; metara dužinskih 3,5; sređena; pristupačna; sumarno-analitički inventar.

2.13. GRADSKA UPRAVA NARODNIH DOBARA SARAJEVO

Sign. GUN-451

Uprave Narodnih dobara osnovane su da upravljaju imovinom lica koja su nasilno odvedena ili su sama izbjegla i ratnih zločinaca do predaje te imovine vlasniku ili drugom licu na osnovu odluke suda. (Zakon o postupanju sa imovinom sopstvenika koji su je morali napustiti…. Sl. list DFJ br. 36/45).

Građa: nepotpuna; vremenski raspon: 1945-1946; kutije 4; metara dužinskih 0,4; sređena, pristupačna, sumarni inventar.

2.14. UPRAVA DRŽAVNIH NEKRETNINA SARAJEVO

Sign. UDN- 249

Arhivska građa preuzeta od NOS-a Sarajevo 1963. godine.

Građa: potpuna; vremenski raspon: 1945-1958; kutija 49, knjiga 149; metara dužinskih 8,5; sređena, pristupačna; sumarni inventar.

2.15. GRADSKA UPRAVA DRŽAVNIH NEKRETNINA

Sign. GUD-450

Arhivska građa preuzeta od NOS-a Sarajevo 1963. godine.

Građa: potpuna; vremenski raspon: 1945-1955; kutija 39, knjiga 17; metara dužinskih 4,5; sređena; pristupačna; sumarni inventar.

2.16. PREDUZEĆE ZA UPRAVU DRŽAVNIH NEKRETNINA NO I REONA SARAJEVO

Sign. PUNR/I-568

Građa: nepotpuna; vremenski raspon: 1949-1952; kutija 29; metara dužinskih 2,9; sređena; pristupačna; sumarni inventar.

2.17. PREDUZEĆE ZA UPRAVU DRŽAVNIH NEKRETNINA NO II REONA SARAJEVO

Sign. PUNR/II-569

Građa: nepotpuna; vremenski raspon: 1949-1952; kutija 48; metara dužinskih 4,8; sređena; pristupačna; sumarni inventar.

2.18. PREDUZEĆE ZA UPRAVU DRŽAVNIH NEKRETNINA NO III REONA SARAJEVO

Sign. PUNR/III-570

Građa: nepotpuna, vremenski raspon: 1945-1952; kutija 21; metara dužinskih 2,1; sređena; pristupačna; sumarni inventar.

2.19. PREDUZEĆE ZA UPRAVU DRŽAVNIH NEKRETNINA NO IV REONA SARAJEVO

Sign. PUNR/III-571

Građa: nepotpuna, vremenski raspon: 1945-1952; kutija 29; metara dužinskih 2,9; sređena; pristupačna; sumarni inventar.

2.20. UPRAVA ZA POSLOVNE ZGRADE OPŠTINE CENTAR SARAJEVO

Sign. UPZC-361

Građa: potpuna; vremenski raspon: 1953-1966; kutija 88, knjiga 60; metara dužinskih 10; sređena; pristupačna; sumarni inventar.

2.21. SKUPŠTINA OPŠTINE NOVO SARAJEVO

Sign. SONS-513

Od Opštine Novo Sarajevo avgusta 1978. godine izdvaja se dio teritorije i stvara se Opština Novi Grad Sarajevo. Arhivska građa SO-e Novo Sarajevo do avgusta 1978. godine preuzeta je 2000. godine.

Građa: potpuna; vremenski raspon: 1958-1978; kutija 3416, paketa 180, knjiga 54, kutija kartica 103; metara dužinskih 650; djelimično sređena, pristupačna.

2.22. SKUPŠTINA OPŠTINE CENTAR SARAJEVO

Sign. SOCS- 514

Ova Opština od 1952. godine funkcioniše kao Narodni odbor Opštine Centar. 1958. godine pripaja joj se Narodni odbor Opštine Stari grad i takva podjela traje do avgusta 1978. kad se Opština Stari grad ponovo izdvaja u administrativnu upravnu cjelinu. Arhiv je 2001.godine zajedno sa građom Opštine Centar preuzeo i građu Opštine Stari grad do 1958. godine.

Građa: potpuna; vremenski raspon: 1952-1978; omota 2537, paketa 46, knjiga 443, kutija kartica 64; metara dužinskih 500; djelimično sređena, pristupačna.

2.23. SKUPŠTINA OPŠTINE SOKOLAC

Sign. SOS-512

Arhivska građe preuzeta od SO-e Sokolac 1984. godine.

Građa: nepotpuna; vremenski raspon: 1945-1980; kutija 50, knjiga 78, omota 40; dužinskih metara 8,5; sređena, pristupačna, sumarni inventar.

Comments are closed