{"id":2710,"date":"2017-10-06T11:53:29","date_gmt":"2017-10-06T09:53:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.arhivsa.ba\/wordpress\/?p=2710"},"modified":"2019-10-07T09:30:51","modified_gmt":"2019-10-07T07:30:51","slug":"aneksija-bosne-i-hercegovine-konacan-kraj-osmanske-vlasti-nad-nasom-zemljom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arhivsa.ba\/wordpress\/?p=2710","title":{"rendered":"Aneksija Bosne i Hercegovine – kona\u010dan kraj osmanske vlasti nad na\u0161om zemljom"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>

klikni za uve\u0107anje<\/em><\/p><\/div>\n

Na dana\u0161nji dan, 6. oktobra 1908. godine, samo jedan dan nakon progla\u0161enja bugarske nezavisnosti od Osmanskog carstva, Austro-Ugarska monarhija je izvr\u0161ila aneksiju Bosne i Hercegovine.<\/p>\n

Car i Kralj Franjo Josip I. je objavio narodu ovog, de iure jo\u0161 uvijek osmanskog teritorija, svoju odlu\u010dnost da im dodijeli autonomiju i ustavni re\u017eim, pod svojim suverenitetom.<\/p>\n

7. oktobra je Austro-Ugarska objavila da povla\u010di svoje trupe iz Novopazarskog sand\u017eaka. Time je i de facto okon\u010dana vi\u0161estoljetna vlast Osmanskog carstva nad Bosnom i Hercegovinom.<\/p>\n

Ve\u0107 sutradan, “Sarajevski list” je objavio proglas Cara Franje Josipa I.<\/p>\n

                                              “Zvani\u010dno:<\/strong><\/p>\n

                                                 Proglas<\/strong>
\n                                                      na<\/strong>
\n                                                                            Narod Bosne i Hercegovine<\/strong><\/p>\n

          Mi Franjo Josif I.,<\/strong>
\n             Car Austrijski, Kralj \u010ce\u0161ki itd. i Apostolski Kralj Ugarski<\/strong><\/p>\n

         stanovnicima Bosne i Hercegovine:<\/strong><\/p>\n

Kad je ono prije jednog pokoljenja Na\u0161a vojska prekora\u010dila granice Va\u0161ijeh zemalja, dano Vam je uvjerenje, da nijesu do\u0161li kao du\u0161mani, nego kao Va\u0161i prijatelji s \u010dvrstom voljom, da uklone sva zla, koja su Va\u0161u domovinu godinama te\u0161ko pritiskala.<\/p>\n

Ova rije\u010d, dana Vam u onome ozbiljnome trenutku, po\u0161teno je odista odr\u017eana. Na\u0161a vlada se uvijek ozbiljno trudila, da, u miru i zakonitosti marljivo rade\u0107i, Va\u0161u domovinu privede sre\u0107nijoj budu\u0107nosti.<\/p>\n

I Mi, na na\u0161u veliku radost, smijemo slobodno re\u0107i: sjeme, \u0161to je ba\u010deno u brazde podrivanoga tla, bogatom je nikli istjeralo. I Vi isti morate to kao blagodat osje\u0107ati: da su namjesto sile i zuluma stupili red i sigurnost, da se rad i \u017eivot nalaze u stalnom razvitku, da se oplemenjuju\u0107i uticaj umno\u017eene obrazovanosti pokazao i da se pod za\u0161titom uregjene uprave mo\u017ee svak plodovima svoga rada veseliti.<\/p>\n

Sviju Nas je ozbiljna du\u017enost, da ovijem putem neumorno naprijed kora\u010damo.<\/p>\n

Imaju\u0107i tu metu pred oo\u010dima dr\u017eimo da je do\u0161lo vrijeme, da stanovnicima obiju zemalja uka\u017eemo nov dokaz Na\u0161e vjere u njihovu politi\u010dku zrelost. Da bi Bosnu i Hercegovinu podigli na vi\u0161i stepen politi\u010dkoga \u017eivota, odlu\u010dili smo Se podijeliti objema zemljama konstitucionalne ustanove – koje \u0107e odgovarati njihovijem prilikama i zajedni\u010dkijem interesima – i stvoriti na taj na\u010din zakonsku podlogu za predstavni\u0161tvo njihovijeh \u017eelja i koristi.<\/p>\n

Neka se slu\u0161a i Va\u0161a rije\u010d, kad se unaprijed uzodlu\u010duje o stvarima Va\u0161e domovine, koja \u0107e kao i dosada imati svoju zasebnu upravu.<\/p>\n

No prvi je neophodni uslov za uvagjanje ove zemaljske ustavnosti: opredjelenje jasna i nesumnjiva pravnog polo\u017eaja obiju zemalja. S toga razloga, a i dr\u017ee\u0107i na pameti one veze, koje su u starijem vremenima postojale izmegju na\u0161ih di\u010dnijeh Predaka na uagrskome prestolu i ovijeh zemalja, prote\u017eemo i Mi prava Na\u0161e suverenosti na Bosnu i Hercegovinu i ho\u0107emo, da se i na ove zemlje primjenjuje red na\u0161ljedstva, koji vrijedi i za Na\u0161u ku\u0107u.<\/p>\n

Tako \u0107e stanovnici obiju zemalja postati u\u010desnici u svijem onijem dobro\u010dinstvima, \u0161to ih mo\u017ee pru\u017eiti trajno u\u010dvr\u0161\u0107enje njihove dosadanje veze. Novi \u0107e poredak biti jamstvo, da \u0107e kultura i blagostanje u Va\u0161oj domovini na\u0107i sigurno ognji\u0161te.<\/p>\n

Bosanci i Hercegovci!<\/strong><\/p>\n

Megju mnogijem brigama, koje Na\u0161 presto okru\u017euju, ne \u0107e unaprijed biti po\u0161ljednja ona za Va\u0161e materijalno i duhovno dobro. Vi\u0161a misao jednakoga prava sviju pred zakonom; sudjelovanje pri dono\u0161enju zakona i u upravi zemlje; jednaka za\u0161tita sviju vjeroispovijesti jezika i nacionalne svojstvenosti – sva ova visoka dobra u\u017eiva\u0107ete u punoj mjeri.<\/p>\n

Sloboda pojedinca i dobro cjeline bi\u0107e zvijezda vodilja Na\u0161e vlade za obadvije zemlje.<\/p>\n

Vi \u0107ete se zato podsigurno pokazati dostojni povjerenja, koje se u Vas pola\u017ee odano\u0161\u0107u i vjerno\u0161\u0107u prema Nama i Na\u0161emu domu. I tako se Mi nadamo, da \u0107e plemeniti sklad izmegju vladara i naroda, taj najdragocjeniji zalog svega dr\u017eavnoga napretka, Na\u0161 zajedni\u010dli rad uvijek pratiti.<\/p>\n

Dano u Na\u0161em kraljevskom glavnom i prestonom gradu Budim-Pe\u0161ti.<\/em><\/p>\n

Franjo Josif s.r.<\/strong> ”<\/p>\n

(Sarajevski list, br. 120, od srijede, 7. oktobra 1908. godine, iz bibliote\u010dkog fundusa Historijskog arhiva Sarajevo)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na dana\u0161nji dan, 6. oktobra 1908. godine, samo jedan dan nakon progla\u0161enja bugarske nezavisnosti od Osmanskog carstva, Austro-Ugarska monarhija je izvr\u0161ila aneksiju Bosne i Hercegovine. Car i Kralj Franjo Josip I. je objavio narodu ovog, de iure jo\u0161 uvijek osmanskog teritorija, svoju odlu\u010dnost da im dodijeli autonomiju i ustavni re\u017eim, pod svojim suverenitetom. 7. oktobra je Austro-Ugarska objavila da povla\u010di svoje trupe iz Novopazarskog sand\u017eaka. Time je i de facto okon\u010dana vi\u0161estoljetna… Vi\u0161e<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2711,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-2710","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-price-iz-arhiva"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arhivsa.ba\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arhivsa.ba\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arhivsa.ba\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhivsa.ba\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhivsa.ba\/wordpress\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2710"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.arhivsa.ba\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2710\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3816,"href":"https:\/\/www.arhivsa.ba\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2710\/revisions\/3816"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhivsa.ba\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arhivsa.ba\/wordpress\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhivsa.ba\/wordpress\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhivsa.ba\/wordpress\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}